«ققنوس در باران» نام آلبوم شعر و صدای «احمد شاملو» است که «مرتضی حنانه» آهنگسازی آن را بر عهده داشته است. این آلبوم در مرداد سال ۱۳۸۲ توسط انتشارات ماهور منتشر شده است. شعرهای این آلبوم برگرفته از کتاب «دشنه در دیس» و «ققنوس در باران» است که هر دو شامل سروده های «احمد شاملو» است.

سال ۱۳۷۳ بود که عزمم را جزم کردم تا شعرهای «شاملو» را با صدای خودش منتشر کنم. تجربه های قبلی به من نشان داده بود که برنامه ریزی برای آوردن «شاملو» به استودیوی ضبط صدا در ساعتی معین تقریبا غیر ممکن است. پس چاره ای نبود جز این که وسایل را بردارم و به خانه اش بروم. این ماجرا ۵ سالی ادامه پیدا کرد. ساعت ۵ بعد از ظهر دفتر موسسه را می بستم و به طرف «فردیس کرج» راه می افتادم و تا پاسی از شب می ماندم و بعد به تهران بر می گشتم. تمام ساعت های حضور من عملا صرف کار نمی شد و بسیاری از اوقات دست خالی برمی گشتم.

«شاملو» گاهی بهانه تماشای فیلم می گرفت. گاهی کم حوصله بود و رندانه تمارض می کرد و همین که میگفنم: «عیب ندارد، ضبط نمی کنم» بی درنگ حالش خوب میشد. گاهی میهمان می آمد. گاهی در بین ضبط صدایی ناهنجار از کوچه طنین انداز می شد، مثلا دست فروشی فریاد می کرد و یا موتوری می گذشت و همین وقفه کافی بود تا «شاملو» را از دل و دماغ بیاندازد.

اوایل، «شاملو» شعرها را به صورت پراکنده انتخاب می کرد. مجموعه هایش را ورق می زد و یکی را می خواند. روزی پیشنهاد کردم شعر «غزلی در نتوانستن» از «دفتر آیدا درخت و خنجر و خاطره» را بخواند. در انتهای هر چهار بخش شعر عبارتی هست که به صورت برگردان تکرار می شود: «غم نان اگر بگذارد». گفت: «نه». پرسیدم: «چرا؟» گفت: «آخر من که دیگر غم نان ندارم». بعدها برای اینکه کار منظم تر باشد پیشنهاد کردم کتاب به کتاب پیش برویم. امیدوار بودم به تدریج او را وادار کنم تا همه شعرهایش را بخواند. افسوس که اجل مهلت نداد.

«شاملو» در خوانش شعر وسواس داشت. چند بار می خواند و تا لحن و تکیه های مناسب آن را پیدا نمی کرد ول کن قضیه نبود. به همین دلیل ویرایش و پالایش آثار ضبط شده به کاری طولانی و پر دردسر تبدیل شد. در این بین موانع دیگری که لازم نمی دانم آن ها را ذکر کنم نیز پیش آمد و باعث شد بر خلاف آرزوی قلبی من امکان انتشار این مجموعه در زمان حیات «شاملو» فراهم نیاید.

در تمامی سال هایی که برای ضبط به خانه «شاملو» می رفتم، «آیدا سرکیسیان»، همسر گرامی «شاملو» با خوشرویی پذیرای من بود. از او سپاسگزارم.

باید از شادروان «استاد مرتضی حنانه» یاد کنم که قطعه های موسیقی ساخته او به فواصل میان اشعار حال و هوایی گوش نواز بخشیده است. در کشورهای اروپایی هنگامی که شعر یک شاعر با صدای خودش منتشر می شود موسیقی را با آن در نمی آمیزند. مانند آلبوم «شعرهای ژاک پره ور» که تنها صدای او را در بر دارد. اما از آنجا که ذائقه دوستداران شعر در ایران به حضور موسیقی عادت کرده اس سلیقه خود را کنار گذاشتم. امیدوارم حاصل کار رضایت شعر دوستان را فراهم آورده باشد.

سید محمد موسوی، موسسه فرهنگی هنری ماهور

برگرفته از جلد اثر

دانلود فرمائید