نوحه عم اوْغلۇ حاج سلیم موذن - شاعر:سید تقی سیفی اردبیلی

عم اوغلێ صبریـم جالاندێ

خانــه‌‌ی-ی-بختیــم تالانـدێ

اوْوچێـــلارا اسیـــر اوْلــــدۇم

دادێمـه تئــز گــل آمــانـــدێ

باغرێم اوْلۇب قان عم اوْغلێ

گؤزلـه‌ره قـۇربان عـم اوْغلـێ*

حیجـلـه‌ســرا تالان اوْلـــدۇ

گلین‌لیــگیــم یالان اوْلــــدۇ

ای خلیل-ی-حقّ ذبیحون، یێخدێلار مینایه تئـز گل

یوْخدۇ بیر کسیم غریبم، یالقـۇزام هـرایـه تئـز گـل

دؤره‌می آلێبدێ لئشگـه‌ر، قتلیمـه چکیبلـه خنجــر

ایمدی بـاشێمێ وۇرارلار، ظۆلمیله جیدایه تئز گل

***

یێخدێ منی آتدان قوْشۇن، ایمداده تئـز گل

مصیبت‏ حضرت قاسم (ع) 

تواریخ معتبر این قضیه را نقل كرده‏اند كه در شب عاشورا امام علیه السلام اصحاب خودش را در خیمه‏اى‏«عند قرب الماء»جمع كرد.معلوم مى‏شود خیمه‏اى بوده است كه آن را به مشكهاى آب اختصاص داده بودند و از همان روزهاى اول آبها را در آن خیمه جمع مى‏كردند.امام اصحاب خودش را در آن خیمه یا نزدیك آن خیمه جمع كرد.آن خطابه بسیار معروف شب عاشورا را در آنجا امام القاء كرد،كه حالا آزادید(آخرین اتمام حجت‏به آنها).

امام نمى‏خواهد كسى رودربایستى داشته باشد،كسى خودش را مجبور ببیند،حتى كسى خیال كند به حكم بیعت لازم است‏بماند،خیر، همه‏تان را آزاد كردم،همه یارانم،همه خاندانم،حتى برادرانم،فرزندانم،برادر زادگانم،اینها هم جز به شخص من به كسى كارى ندارند،امشب شب تاریكى است،اگر مى‏خواهید،از این تاریكى استفاده كنید بروید و آنها هم قطعا به شما كارى ندارند.

اول از آنها تجلیل مى‏كند:منتهاى رضایت را از شما دارم،اصحابى از اصحاب‏خودم بهتر سراغ ندارم،اهل بیتى از اهل بیت‏خودم بهتر سراغ ندارم.در عین حال این مطالب را هم حضرت به آنها مى‏فرماید.همه‏شان به طور دسته جمعى مى‏گویند:مگر چنین چیزى ممكن است؟!جواب پیغمبر را چه بدهیم؟وفا كجا رفت؟ انسانیت كجا رفت؟محبت و عاطفه كجا رفت؟آن سخنان پر شورى كه آنجا گفتند،كه واقعا انسان را به هیجان مى‏آورد.

یكى مى‏گوید مگر یك جان هم ارزش این حرفها را دارد كه كسى بخواهد فداى مثل تویى كند؟!اى كاش هفتاد بار زنده مى‏شدم و هفتاد بار خودم را فداى تو مى‏كردم.آن یكى مى‏گوید هزار بار.یكى مى‏گوید:اى كاش امكان داشت‏بروم و جانم را فداى تو كنم،بعد این بدنم را آتش بزنند،خاكستر كنند،خاكسترش را به باد بدهند،باز دو مرتبه مرا زنده كنند،باز هم و باز هم.

قاسم بن حسن بن على بن ابیطالب

قاسم بن حسن برادر پدر و مادرى همان ابوبكر بن حسن است كه بیش از او كشته شد. ابومخنف به سندش از حمید بن مسلم (كه خبرنگار لشكر عمر بن سعد است ). روایت كرده كه گفت : از میان همراهان حسین علیه السلام پسرى كه گویا پاره ما بود به سوى ما بیرون آمد، و شمشیرى در دست و پیراهن و جامه اى بر تن داشت و نعلینى بر پا كرده بود؟ بند یك از آن دو بریده شده بود، و فراموش نمى كنم كه آن نعل چپش بود.
عمرو بن سعید بن نفیل ⁽⁸⁰⁾ ازدى كه او را دید گفت : به خدا سوگند هم اكنون بر او حمله آرم . بدو گفتم : سبحان الله تو از این كار چه مى خواهى ؟ همانهایى كه مى نگرى از هر سو اطرافشان را گرفته اند، تو را از كشتن او كفایت كنند، گفت : به خدا سوگند من شخصا باید به او حمله كنم ، این را گفت و بى درنگ بدان پسر حمله برد و شمشیر را بر سرش فرود آورد، قاسم به رو درافتاد و فریاد زد: عمو جان ! و عموى خود را به یارى طلبید.

حمید گوید: به خدا سوگند حسین (كه صداى او را شنید) چون باز شكارى رسید و لشكر دشمن را شكافت و به شتاب خود را به معركه رسانید و چون شیر خشمناكى حمله افكند و شمشیرش را حواله عمرو بن سعید كرد، عمرو دست خود را سپر كرد، ابوعبدالله دستش را مرفق بیفكند و به یك سو رفت ، لشكر عمر بن سعد (براى رهایى آن پست خبیث ) هجوم آورده و او را از جلوى شمشیر حسین علیه السلام به یك سو برده نجاتش دادند، ولى همان هجوم سواران سبب شد كه آن نتوانست خود را از زمین حركت دهد و زیر دست و پاى اسبان لگد كوب گردید و از این جهان رخت بیرون كشید - خدایش لعنت كند و دچار رسوایى محشرش گرداند. 

گرد و غبار فرو نشست ، حسین علیه السلام را دیدم كه بالاى سر قاسم بود و او پاشنه پا بر زمین مى سود، در آن حال آن جناب مى فرمود: از رحمت حق به دور باشند گروهى كه تو را كشتند، و رسول خدا صلى الله علیه و آله در روز قیامت درباره تو خصم ورزد و طرف آنها باشد.

سپس فرمود: به خدا سوگند ناگوار و گران است بر عموى تو كه او را بخوانى و پاسخت را ندهد، یا پاسخت بدهد ولى سودى به تو نبخشد، روزى است كه دشمنش بسیار و یاورش اندك است ، سپس قاسم را بر سینه گرفت و از زمین بلند كرد و گویا هم اكنون مى نگرم به پاهاى آن جوان كه بر زمین كشیده مى شد، و همچنان او را بیاورند تا در كنار جسد فرزند على بن الحسین افكند. من پرسیدم : این پسر كه بود؟ گفتند: قاسم ابن حسن بن على بن ابیطالب بود. صلوات الله علیهم اجمعین .